Rijen en kolommen
Rijen en kolommen is een gratis spel dat laat zien wat keersommen echt betekenen. Kinderen leggen koekjes op een bakplaat, zetten stoelen in een bioscoop en planten bloemen in een tuin, schrijven de keersom erbij, draaien het rooster om te zien dat 3 × 4 = 4 × 3, splitsen grote roosters in makkelijke en vinden elke rechthoek bij een getal.
Rijen en kolommen
Het spel wordt geladen…
- Leeftijd
- 6–9
- Groepen
- groep 3 t/m 6
- Vaardigheden
- Keersommen begrijpen als rijen die even lang zijn (roosters), De keersom bij een rooster opschrijven, De wisseleigenschap: 3 × 4 = 4 × 3 (omdraaisommen)
- Duur
- 5 tot 10 minuten per spelletje
- Prijs
- Gratis, zonder account
- Bijgewerkt
Zo speel je Rijen en kolommen
- Kies een niveau en tik op Spelen. Op niveau 1 bouw je roosters tot 5 × 5, op niveau 2 tot 10 × 10, op niveau 3 splits je roosters en op niveau 4 zoek je delerparen.
- Om „3 rijen van 4” te bouwen tik of sleep je op het bord om het rooster groter te maken, of je gebruikt de knoppen + en − (de pijltjestoetsen werken ook). Rijen gaan van links naar rechts, kolommen van boven naar beneden. Tik op Nakijken.
- Het rooster telt zichzelf in sprongen van 4. Typ het antwoord op het cijferblok: 3 × 4 = 12. Tik dan op Draaien en schrijf de nieuwe keersom: 4 × 3 = 12.
- Op niveau 3 tik je tussen twee rijen om het rooster te splitsen, reken je elk deel uit en tel je ze op. Op niveau 4 kies je hoeveel rijen je neemt en bewaar je elke bakplaat die een rechthoek zonder rest geeft.
Wat je kind leert
- Keersommen begrijpen als rijen die even lang zijn (roosters)
- De keersom bij een rooster opschrijven
- De wisseleigenschap: 3 × 4 = 4 × 3 (omdraaisommen)
- In sprongen langs de rijen van een rooster tellen
- De verdeeleigenschap: 6 × 7 splitsen in 5 × 7 + 1 × 7
- Delerparen, delers, priemgetallen en kwadraten
Over Rijen en kolommen
Met roosters laten leerkrachten zien wat vermenigvuldigen betekent. Een rooster is een rechthoek van dingen in rijen die even lang zijn: 3 rijen van 4 koekjes laten 3 × 4 zien, en wie de rijen in sprongen van 4 telt (4, 8, 12), heeft de uitkomst. Roosters komen aan bod in groep 3 en groep 4 en zitten achter de tafels, de wisseleigenschap en later het oppervlaktemodel en het cijferend vermenigvuldigen. In dit spel bouwen kinderen elk rooster zelf, zien ze hoe het zich rij voor rij telt en schrijven ze beide keersommen op. Door het rooster te draaien zie je waarom 3 × 4 en 4 × 3 dezelfde uitkomst hebben, en zo hoef je bijna de helft minder tafelsommen te leren.
Niveau 3 is voor groep 5 en groep 6: een moeilijke som als 6 × 7 wordt gesplitst in twee makkelijkere roosters, 5 × 7 en 1 × 7, en daarna worden de delen opgeteld (35 + 7 = 42). Dat is de verdeeleigenschap, en zo rekenen handige kinderen sommen uit die ze vergeten zijn. Niveau 4 draait de vraag om: hoeveel verschillende rechthoekige bakplaten kun je leggen met 12 koekjes? Bij aantallen rijen die niet passen blijven er koekjes over. Zo zien kinderen waarom 5 geen deler van 12 is, en leren ze ondertussen priemgetallen (alleen één lange rij) en kwadraten kennen. Er is geen tijdslimiet en bij elk fout antwoord krijg je een tip.
Welk niveau past?
| Groep | Aanbevolen niveau |
|---|---|
| groep 3 | Niveau 1: roosters tot 5 × 5, bijvoorbeeld 3 rijen van 4 |
| groep 4 | Niveau 1, dan niveau 2: roosters tot 10 × 10 en omdraaisommen |
| groep 5 | Niveau 2, dan niveau 3: roosters splitsen, bijvoorbeeld 6 × 7 = 5 × 7 + 1 × 7 |
| groep 6 | Niveau 3, dan niveau 4: delerparen (elke rechthoek voor 12, 16 of 24) |
Ga een niveau hoger als je kind twee of drie keer achter elkaar drie sterren haalt.
Veelgestelde vragen
Wat is een rooster bij keersommen?
Een rooster bestaat uit dingen in rijen en kolommen die even lang zijn, zoals eieren in een doos of stoelen in de bioscoop. 3 rijen van 4 vormen een rooster voor 3 × 4 = 12. Roosters helpen kinderen keersommen te zien als gelijke groepjes in plaats van iets om uit het hoofd te leren.
Waarom is 3 × 4 hetzelfde als 4 × 3?
Bouw 3 rijen van 4 en draai het rooster: nu zijn het 4 rijen van 3, maar nog steeds 12 dingen. Dat heet de wisseleigenschap. In het spel draaien kinderen elk rooster en schrijven ze beide sommen op.
Hoe helpen roosters bij de tafels?
Kinderen kunnen langs de rijen tellen (4, 8, 12), omdraaisommen zien en een moeilijke som splitsen in makkelijke, bijvoorbeeld 7 × 6 = 5 × 6 + 2 × 6. Met die strategieën blijven de tafels hangen.
Wat zijn delerparen?
Delerparen zijn twee getallen die met elkaar vermenigvuldigd een getal geven. De delerparen van 12 zijn 1 × 12, 2 × 6 en 3 × 4, passend bij de drie rechthoeken die je met 12 koekjes kunt leggen. Op niveau 4 zoeken kinderen ze allemaal.
Met welk niveau begint mijn kind?
Begin met niveau 1 als uw kind net met keersommen begint, en met niveau 2 als het al een paar tafels kent. Niveau 3 past bij kinderen die de tafels van 6, 7, 8 en 9 leren, en niveau 4 bij kinderen die delers leren kennen.